Instynkt - Magdalena Perz, instruktor szkolenia psów i przewodnik psów

Artykuł: Agresywne zachowania psów

Wszystko co warto wiedzieć o agresywnych zachowaniach psów

Magdalena Perz instruktor szkolenia psów i przewodnik psów | 6 grudnia 2013

Agresja jest częścią psiej natury. To ona pozwala przetrwać w stadzie, ustala hierarchię i reguły. Jest też naturalnym odruchem u psa, który czegoś panicznie się boi. Zaczyna on się bronić. Używa zębów.

Niestety pies pochodzi od wilka. Ma zęby, silny zgryz, jest mięsożerny, posiada te same instynkty co wilk. Pies ma te cechy znacznie słabsze niż jego przodek lecz dominacja i chęć kontroli stada jest u niego nadal bardzo silna. Człowiek w tych czasach nie może pozwolić sobie na agresję ze strony swojego pupila.

Pies stał się naszym towarzyszem i przyjacielem. Humanizacja psa już dawno przekroczyła dopuszczalne normy. Człowiek pozwala psu na wszystko. Pozwala mu na skakanie po sobie, uderzanie łapą i podgryzanie po twarzy. Człowiek schodzi psu z drogi bo ten chce przejść. Właściciel skacze na każde wzdechnięcie psa, wychodzi z kuchni gdy pies je, karmi go przy stole własnym jedzeniem. Pies jest wszędzie w łazience, w łóżku, w kuchni i na kanapie. Tak, pies nie odpoczywa, wiecznie kontroluje „sierotę”, czyli człowieka, który nie daje sobie rady.

To pies musi przejąć kontrolę nad stadem. Nie ma reguł. Nie ma zasad, konsekwencji, niczego. I z takiego oto zachowania bierze się większość problemów z agresją, lękami, z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi, samookaleczaniem, gonieniem własnego ogona, szczekanie bez końca i wiele innych. W dalszej części przedstawię kilka przykładów agresji u psów.

Agresja dominacyjna

Jest najczęściej występującą formą agresji. Pies reaguje walką. Ten rodzaj agresji występuje na podłożu zachowań stadnych oraz wtedy gdy psy czują zagrożenie własnej pozycji.

To zachowanie jest prawidłowością behawioralną. Cechuje ona wolno żyjące osobniki. W przypadku psa domowego takie zachowanie jest niedopuszczalne. Wiele badań i obserwacji dowodzi, że dążenie do objęcia jak najwyższej pozycji w stadzie jest uwarunkowane genetycznie. Większość żyjących w Polsce psów jest dominująca!

Kształtowania przez środowisko i w życiu prenatalnym agresja jest bardzo niebezpieczna. O agresji dominacyjnej mówimy również gdy dochodzi do powtarzających się nietypowych, niepasujących do zachowania agresywnego sytuacji i gdy agresja kierowana jest w stosunku do ludzi.

Zagrożone grupy to:

  • Dzieci do lat 3
  • Dzieci z upośledzeniami pomiędzy 3-6 rokiem życia
  • Osoby bojaźliwe
  • Kobiety i osoby starsze, niepełnosprawne ruchowo lub psycho-ruchowo
  • Dzieci powyżej 6 roku życia
  • Mężczyźni – tu do głosu dochodzi walka samca o kobietę; sytuacja spotykana często u samców rozpieszczanych przez swoje właścicielki

Typy agresji nieskierowanej na człowieka

  • Agresja obronna – dotyczy obrona własnego właściciela, domowników terenu, innych zwierząt, bądź siebie samego. Ugryzienie następuje w chwili zbliżenia się osoby do psa.
  • Agresja zaczepna - pies podchodzi sam do człowieka i gryzie.

Rodzaje ataku

  • Przewidywalny – pies wysyła wyraźnie akcentowane sygnały: ustawienie ciała, sztywny chód, delikatne bądź znikome pokazanie jednej strony kłów, niskie, basowe warczenie, szczekanie, naprężenie mięśni tułowia i szyi, podniesiony włos na grzbiecie i przy zadzie, ogon wysoko, sztywny, delikatnie się poruszający, źrenice rozszerzone, wzrok skupiony na ofierze, świdrujące oczy … i wtedy następuje atak.
  • Trudno przewidywalny – groźba nie jest jasno wyrażona i jest prawie jednoczesna z atakiem. Cechuje go spojrzenie kątem oka i spode łba.
  • Nieprzewidziany – atak następuje bez ostrzeżenia.
  • Atak z zachowaniem sprzecznych sygnałów – przykład zachowania: pies kładzie się na ziemię, udaje uległość a następnie wybija się i dotkliwie kąsa. Inna sytuacja to machanie ogonem, wyrażanie radości, a w bliższym kontakcie doskok i jednoznaczny, mocny chwyt.
  • I atak łowiecki – następuje gdy inny osobnik się odwraca a wtedy ten pierwszy dotkliwie go gryzie.

Rodzaje ugryzień

  • Pojedyncze – wykonane z całą siłą, związane jest z niewielkimi obrażeniami.
  • Pojedyncze przytrzymywanie ofiary – wykonane z dużą siłą, powoduje znaczne obrażenia miejscowe.
  • Ugryzienie mnogie – zróżnicowane pod względem siły, jest niebezpieczne ze względu na umiejscowienia.
  • Ugryzienia mnogie przytrzymywane – wywołuje najpoważniejsze obrażenia i jest najbardziej niebezpieczne.
  • Ugryzienia łowieckie, łowcze, chwytne – następuje przy nim znaczny ubytek tkanek lub wyrwanie tkanek.

Agresja wewnątrzgatunkowa

Mówimy o niej kiedy zachowania agresywne nakierowane są na psy. Spowodowana jest nadmiernym instynktem stadnym. Charakterystyczna jest agresja samca przeciwko samcom s suki przeciwko sukom. Agresja ta powoduje zachowania agresywne w domu, jak i na zewnątrz oraz na tym samym terenie. W obu przypadkach występują walki hierarchiczne.

Agresja ze strachu, agresja lękowa

Atak przy tej agresji następuje z dużą intensywnością i związany jest z maksymalną siłą ugryzienia. Agresja ta związana jest z paniką o podłożu genetycznym jak i środowiskowym. Źródłem agresji jest brak lub nieodpowiednie stymulowanie psa od szczeniaka. Agresja ta wynika również z niedostatecznego zsocjalizowania zwierzęcia.

Agresja z bólu

Ból pobudza zwierzę do zachowań agresywnych. Nawet przy nieznacznym dotknięciu zwierzęcia, czasem nawet ruchu, pies może zainicjować atak. Jest to tak zwany atak z bólu.

Agresja idiopatyczna

To agresje, których nie można przyporządkować do żadnych grup. Mogą być wywołane przez:

  • Zaburzenia fizjopatologiczne i rozwojowe
  • Lokalne epilepsje
  • Zapalenie wątroby
  • Niedoczynność tarczycy
  • Choroby wątroby
  • Choroby nieurologiczne typu rak mózgu
  • Infekcje z symptomatyką neurologiczną np. nierozpoznawanie ludzi i stada